02 — Collectieve opdracht
Voor het collectieve project (T)huis van de Toekomst ontwierpen we interactieve technologie die mensen met dementie ondersteunt bij het langer zelfstandig thuis wonen. De opdracht richtte zich op het bevorderen van eigen regie voor zowel mensen met dementie als hun mantelzorgers. Binnen het team lag mijn focus op gebruikersonderzoek en het ontwikkelen van een ervaarbaar technologisch prototype. Ik vertaalde inzichten uit de doelgroep naar een werkende interactieve armband, waarbij ik experimenteerde met sensoren, Arduino en Max/MSP.
Door de vergrijzing groeit het aantal mensen met dementie wereldwijd, terwijl de druk op de zorg toeneemt. Hierdoor ontstaat een steeds grotere behoefte aan oplossingen die mensen ondersteunen bij het langer zelfstandig thuis wonen. Technologie kan hierin een belangrijke rol spelen, mits deze aansluit bij de cognitieve en fysieke mogelijkheden van de gebruiker.
In dit project stond het ontwerpen van interactieve technologie centraal die adaptief is aan de behoeften van mensen met dementie en hun mantelzorgers. De uitdaging lag in het ontwikkelen van een oplossing die intuïtief, respectvol en niet-stigmatiserend is, en die bijdraagt aan het behoud van zelfstandigheid en eigen regie.
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Binnen dit project richtte ik mij op het onderzoeken van de doelgroep en de context waarin het ontwerp gebruikt zou worden. Hierbij stond de vraag centraal hoe technologie mensen met dementie op een begrijpelijke en toegankelijke manier kan ondersteunen. Ik onderzocht onder andere hoe gebruikers omgaan met interactieve producten, welke vormen van feedback het meest effectief zijn en hoe een ontwerp kan voorkomen dat het stereotyperend of verwarrend wordt.
Daarnaast werd gekeken naar de acceptatie van het product: begrijpen gebruikers de interactie, blijft deze intuïtief wanneer geheugen en oriëntatie achteruitgaan, en sluit het ontwerp aan bij de leefwereld van ouderen? Deze inzichten vormden de basis voor het verdere ontwerp en de ontwikkeling van het prototype.
Tijdens het ontwerpproces onderzocht ik hoe de interactieve armband optimaal kon aansluiten bij de behoeften van mensen met dementie. Door middel van schetsen, diagrammen en iteraties verkende ik verschillende vormen van interactie en feedback, met aandacht voor eenvoud, herkenbaarheid en gebruiksvriendelijkheid.
Mijn focus lag op het ervaarbaar maken van het ontwerp. Ik experimenteerde met sensoren en programmeertechnieken om de beoogde werking te simuleren en te testen. Deze iteraties maakten het mogelijk om onderzoeksinzichten te vertalen naar een tastbaar en functioneel prototype.
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
"Er is een grote hoeveelheid technische experimenten gedaan om tot een werkende versie te komen."
Het eindresultaat is een interactief en aanpasbaar hulpmiddel dat mensen met dementie ondersteunt bij dagelijkse handelingen. Samen met mijn team ontwierpen we een slimme armband die gebruikers tegen een sensor kunnen houden om stapsgewijze audio-instructies te ontvangen voor het gebruik van huishoudelijke apparaten, zoals een waterkoker.
Wanneer de armband wordt geactiveerd, hoort de gebruiker een introductie van de stappenverteller. Vervolgens worden de handelingen één voor één uitgelegd. Door middel van duidelijke aanwijzingen, zoals kleurstickers op knoppen, wordt de gebruiker op een intuïtieve manier begeleid. De stickers worden samen met een mantelzorger aangebracht, die tevens de gesproken instructies kan personaliseren. Hierdoor sluit het systeem aan bij de vertrouwde stem en leefwereld van de gebruiker.
Het ontwerp is flexibel en schaalbaar: het aantal stappen kan worden aangepast aan de fase van dementie. In een vroeg stadium zijn minder instructies nodig, terwijl later extra stappen kunnen worden toegevoegd. Deze aanpasbaarheid bevordert zelfstandigheid, vergroot het zelfvertrouwen en ondersteunt mensen met dementie bij het langer zelfstandig thuis wonen.
Om de werking van het concept ervaarbaar te maken, ontwikkelde ik een technologisch prototype met behulp van druksensoren, een infraroodsensor, Arduino en Max/MSP. Binnen het collectief lag mijn focus op gebruikersonderzoek en de technische realisatie van de interactieve beleving, waarmee ik onderzoeksinzichten vertaalde naar een tastbaar en functioneel proof of concept.